జాతీయ రహదారుల ప్రైవేటీకరణ: అభివృద్ధి దిశలో అడుగేనా.. ప్రజలపై భారం పెంచే నిర్ణయమా?

జాతీయ రహదారుల ప్రైవేటీకరణ: అభివృద్ధి దిశలో అడుగేనా.. ప్రజలపై భారం పెంచే నిర్ణయమా?

దేశవ్యాప్తంగా జాతీయ రహదారుల నిర్వహణను ప్రైవేటు సంస్థలకు అప్పగించాలనే జాతీయ రహదారుల అభివృద్ధి ప్రాధికార సంస్థ (ఎన్‌హెచ్‌ఏఐ) తాజా నిర్ణయం విస్తృత చర్చకు దారి తీస్తోంది. అభివృద్ధి వేగవంతం చేయాలనే లక్ష్యంతో తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం ఒకవైపు ఆశలు కలిగిస్తే, మరోవైపు ప్రజల్లో అనేక సందేహాలను కూడా రేకెత్తిస్తోంది.

ప్రభుత్వానికి నిధుల కొరత పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో రహదారుల నిర్వహణను ప్రైవేటు రంగానికి అప్పగించడం ఒక ఆర్థిక వ్యూహంగా కనిపిస్తోంది. భారీ మొత్తంలో పెట్టుబడులు సమీకరించడమే కాకుండా, ఆధునిక సాంకేతికత, మెరుగైన నిర్వహణ అందుబాటులోకి వస్తుందని అధికారులు భావిస్తున్నారు. కాగితాలపై చూస్తే ఇది సమర్థవంతమైన విధానంగానే కనిపిస్తుంది.

అయితే, వాస్తవ పరిస్థితుల్లో ఈ విధానం ప్రజలకు ఎంతవరకు మేలు చేస్తుందన్నది కీలక ప్రశ్న. ప్రైవేటు సంస్థల ప్రధాన లక్ష్యం లాభమే. రహదారి నిర్వహణ మెరుగుపడినప్పటికీ, టోల్ వసూళ్ల రూపంలో ప్రజలపై అదనపు భారం పడే అవకాశం లేకపోలేదు. గత అనుభవాలు చూస్తే, ప్రైవేటీకరణ తర్వాత టోల్ రేట్లు పెరగడం, వినియోగదారుల ఫిర్యాదులు పెరగడం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది.

తెలంగాణలో యాదగిరి–వరంగల్ జాతీయ రహదారి ఈ జాబితాలోకి రావడం రాష్ట్రానికి కీలక అంశం. ఈ మార్గం రైతులు, విద్యార్థులు, వ్యాపారులు, సాధారణ ప్రయాణికులకు అత్యంత అవసరమైన రహదారి. నిర్వహణ మెరుగుపడితే ప్రయాణ సౌలభ్యం పెరుగుతుంది. కానీ అదే సమయంలో టోల్ భారం అధికమైతే, అభివృద్ధి ప్రయోజనం కొద్దిమందికే పరిమితమయ్యే ప్రమాదం ఉంది.

టోల్–ఆపరేట్–ట్రాన్స్‌ఫర్ (TOT), ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ ట్రస్ట్ (InvIT) వంటి మోడళ్లు ఆర్థికంగా ప్రభుత్వానికి ఉపశమనమివ్వవచ్చు. కానీ ఈ మోడళ్ల అమలులో పారదర్శకత, ప్రజాప్రయోజనాల పరిరక్షణ కీలకం. కాంట్రాక్టుల మంజూరు, టోల్ రేట్ల నియంత్రణ, రహదారి నాణ్యతపై నిరంతర పర్యవేక్షణ లేకపోతే ఈ విధానం ప్రజావ్యతిరేకంగా మారే అవకాశం ఉంది.

అభివృద్ధి అంటే కేవలం పెట్టుబడులే కాదు, ప్రజలకు అందే ప్రయోజనం కూడా. రహదారి మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి అవసరం అనడంలో ఎలాంటి సందేహం లేదు. కానీ ఆ అభివృద్ధి భారమంతా సామాన్యుడి భుజాలపై మోపకూడదు.

కాబట్టి జాతీయ రహదారుల ప్రైవేటీకరణలో ప్రభుత్వం సమతుల్య దృష్టితో ముందుకెళ్లాలి. ప్రజలకు నాణ్యమైన రహదారులు, భద్రమైన ప్రయాణం అందించడంతో పాటు, టోల్ భారం నియంత్రణలో ఉంచడం ప్రభుత్వ బాధ్యత. అప్పుడు మాత్రమే ఈ నిర్ణయం నిజమైన అభివృద్ధి అడుగుగా నిలుస్తుంది.