అమల్లోకి వచ్చిన వక్ఫ్ చట్టం.. సుప్రీంకోర్టు ఏం చెప్పిందంటే..!

           అమల్లోకి వచ్చిన వక్ఫ్ చట్టం.. సుప్రీంకోర్టు ఏం చెప్పిందంటే..!

భారత పార్లమెంటు వక్ఫ్ (సవరణ) చట్టం, 2025ను ఆమోదించింది. ఈ చట్టం 1995 నాటి వక్ఫ్ చట్టానికి సవరణలు చేస్తుంది. లోక్‌సభ ఏప్రిల్ 3, 2025న మరియు రాజ్యసభ ఏప్రిల్ 4, 2025న ఈ బిల్లును ఆమోదించాయి. రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ము ఏప్రిల్ 5, 2025న ఈ చట్టానికి ఆమోదం తెలిపారు.ఈ చట్టం యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశ్యం వక్ఫ్ ఆస్తుల నిర్వహణలో మెరుగైన పారదర్శకత, జవాబుదారీతనం మరియు సమర్థతను తీసుకురావడం.

కొత్త చట్టంలోని ముఖ్యమైన అంశాలు:

చట్టం పేరు మార్పు: వక్ఫ్ చట్టం, 1995 పేరును యూనిఫైడ్ వక్ఫ్ మేనేజ్‌మెంట్, ఎంపవర్‌మెంట్, ఎఫిషియెన్సీ అండ్ డెవలప్‌మెంట్ యాక్ట్, 2025 (Unified Waqf Management, Empowerment, Efficiency and Development Act, 2025)గా మార్చారు.

Wakf Act that came into force This is what the Supreme Court said

వక్ఫ్ ఏర్పాటు:

'వాడుక ద్వారా వక్ఫ్' అనే నిబంధనను తొలగించారు. ఇకపై వక్ఫ్‌ను కేవలం ప్రకటన లేదా ఎండోమెంట్ ద్వారా మాత్రమే ఏర్పాటు చేయాలి.భూమిని దానం చేసే వ్యక్తి కనీసం ఐదు సంవత్సరాలుగా ఇస్లాం మతాన్ని ఆచరిస్తూ ఉండాలి మరియు ఆ ఆస్తికి చట్టబద్ధమైన యజమాని అయి ఉండాలి.వక్ఫ్-అలాల్-ఔలాద్ (కుటుంబ వక్ఫ్) వారసుల, ముఖ్యంగా మహిళా వారసుల యొక్క వారసత్వ హక్కులను నిరాకరించకూడదు.

వక్ఫ్ బోర్డుల కూర్పు:

వక్ఫ్ బోర్డులలో ముస్లిమేతర సభ్యులను తప్పనిసరిగా చేర్చాలి. బోర్డులో కనీసం ఇద్దరు ముస్లిమేతర సభ్యులు ఉండాలి.షియా, సున్నీ మరియు ఇతర వెనుకబడిన ముస్లిం వర్గాల నుండి కూడా ప్రతినిధులు ఉండాలి.రాష్ట్రంలో బోహ్రా మరియు అఘాఖాని వక్ఫ్‌లు ఉంటే, వారి నుండి కూడా ఒక్కొక్క సభ్యుడు ఉండాలి.బోర్డులో ఇద్దరు ముస్లిం మహిళా సభ్యులు తప్పనిసరిగా ఉండాలి.

కేంద్ర వక్ఫ్ మండలి (Central Waqf Council):

మండలిలో కూడా ముస్లిమేతర సభ్యులను చేర్చడానికి నిబంధనలు మార్చారు. వక్ఫ్ ఆస్తుల సర్వే కోసం కలెక్టర్‌కు లేదా డిప్యూటీ కలెక్టర్ స్థాయికి తగ్గని అధికారికి బాధ్యతలు అప్పగిస్తారు. వక్ఫ్ ఆస్తుల నమోదు కోసం ఒక కేంద్రీకృత పోర్టల్ మరియు డేటాబేస్ ఏర్పాటు చేస్తారు. వక్ఫ్ బోర్డుల మరియు వక్ఫ్ ఆస్తుల యొక్క ఆడిట్‌ను కాగ్ (CAG) లేదా ప్రభుత్వం నియమించిన అధికారి ద్వారా నిర్వహించడానికి చట్టంలో మార్పులు చేశారు. ట్రిబ్యునల్స్‌లో ఒక జిల్లా కోర్టు న్యాయమూర్తి (ఛైర్‌పర్సన్) మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వ సంయుక్త కార్యదర్శి స్థాయికి చెందిన అధికారి సభ్యులుగా ఉంటారు. ఇంతకుముందు ట్రిబ్యునల్‌లో ముస్లిం లా నిపుణులు కూడా ఉండేవారు, ఆ నిబంధనను తొలగించారు. ట్రిబ్యునల్ ఉత్తర్వులపై హైకోర్టుకు అప్పీల్ చేసుకునే అవకాశం కల్పించారు.వక్ఫ్ ఆస్తులకు సంబంధించి పరిమితుల చట్టం, 1963 వర్తిస్తుంది. ఈ చట్టం ద్వారా 1923 నాటి ముస్సల్మాన్ వక్ఫ్ చట్టాన్ని రద్దు చేశారు.

వివాదాలు మరియు సవాళ్లు:

ఈ చట్టం అమలులోకి వచ్చినప్పటికీ, దీని రాజ్యాంగ చెల్లుబాటును సవాలు చేస్తూ పలు పిటిషన్లు సుప్రీంకోర్టులో దాఖలయ్యాయి. కొత్తగా అమలులోకి వచ్చిన చట్టం యొక్క చెల్లుబాటును సవాలు చేస్తూ రాజకీయ నాయకులు, ఆల్ ఇండియా ముస్లిం పర్సనల్ లా బోర్డు (AIMPLB) మరియు జమియత్ ఉలామా-ఇ-హింద్ సహా 10 కి పైగా పిటిషన్లు సుప్రీంకోర్టులో దాఖలు చేయబడ్డాయి.ఈ చట్టం మైనారిటీల హక్కులను ఉల్లంఘిస్తుందని పిటిషనర్లు వాదిస్తున్నారు. సుప్రీంకోర్టు ఈ పిటిషన్లపై ఏప్రిల్ 16, 2025న విచారణ జరపనుంది.మొత్తానికి, వక్ఫ్ (సవరణ) చట్టం, 2025 వక్ఫ్ ఆస్తుల నిర్వహణలో సమూలమైన మార్పులు తీసుకురావడానికి ప్రయత్నిస్తోంది. అయితే, దీని అమలు మరియు ప్రభావం భవిష్యత్తులో చూడాల్సి ఉంది.